Retro Eusébio Koszulka – Czarna Perła Benfiki

Eusébio przybył do Benfiki w 1960 roku z Lourenço Marques w portugalskim Mozambiku, w okolicznościach owianych intrygą – Sporting Lizbona uważał, że ma go w garści, ale Benfica i jej trener Béla Guttmann sprytnie sfinalizowali transfer, który miał przedefiniować portugalski futbol. Już w 1961 roku zadebiutował w finale Pucharu Europy, a rok później Benfica triumfowała w Lidze Mistrzów po pokonaniu Realu Madryt 5:3 w Amsterdamie – mecz, w którym Eusébio strzelił dwa decydujące gole przeciwko Di Stéfano i Puskásowi. Przez kolejną dekadę zdominował portugalską ekstraklasę, zdobywając 11 tytułów mistrza kraju i 7 razy zostając królem strzelców Primeira Liga. W 1965 roku otrzymał Złotą Piłkę, a rok później na Mistrzostwach Świata w Anglii poprowadził Portugalię do historycznego trzeciego miejsca, zdobywając 9 goli i Złotego Buta turnieju. Niezapomniany był ćwierćfinał z Koreą Północną, gdy Portugalia przegrywała 0:3, a Eusébio własnoręcznie odwrócił losy meczu, wbijając cztery bramki. Choć przegrana w półfinale z Anglią pozostała goryczą całego życia, Eusébio opuszczał Wembley z łzami w oczach, witany owacjami przez angielską publiczność. W 1968 roku w finale Pucharu Europy z Manchesterem United Bobby Charlton i Alex Stepney zatrzymali Czarną Panterę – Stepney po jego potężnym strzale otrzymał uścisk dłoni od samego Eusébio. Karierę zakończył w Ameryce Północnej, ale jego serce zawsze należało do Lizbony.

Karierę Eusébio ukształtowali ludzie tak samo legendarni jak on sam. Trener Béla Guttmann, węgierski geniusz taktyczny, nie tylko sprowadził go do Benfiki, ale też wyrzucił słynną klątwę na klub po sporze o premię – klątwę, która do dziś według portugalskich kibiców wisi nad Estádio da Luz. W ataku Benfiki Eusébio współpracował z Mário Coluną, kapitanem zespołu i mistrzem rozgrywania, oraz Joséem Augustem, który dostarczał mu niezliczone podania. Razem stworzyli jeden z najbardziej zabójczych ataków lat 60. Na arenie międzynarodowej rywalizował z gigantami pokroju Pelégo, Bobby'ego Charltona, Franza Beckenbauera i Gerda Müllera. Mecz z Manchesterem United w 1968 roku pozostał jednym z najbardziej dramatycznych pojedynków – Bobby Charlton zdobył dwie bramki, podczas gdy Eusébio walczył przeciwko bramkarzowi Aleksowi Stepneyowi w jednej z najbardziej dżentelmeńskich akcji w historii finału. W reprezentacji Portugalii prowadził pokolenie utalentowanych Mozambijczyków – obok niego błyszczeli José Torres i wspomniany Coluna. Selekcjoner Otto Glória uwierzył w mozambijskich graczy i zbudował wokół nich drużynę, która zaszokowała świat w 1966 roku.

Klasyczna koszulka Benfiki, w której Eusébio zapisał się złotymi zgłoskami, to ikona designu – soczyście czerwona z białymi akcentami przy kołnierzu i mankietach, z herbem orła trzymającego tarczę z mottem 'E Pluribus Unum'. W latach 60. koszulki były wykonane z grubej, ciężkiej bawełny z kołnierzykami w stylu polo, co nadawało im niepowtarzalny, dżentelmeński charakter. Numer 10 na plecach Eusébio nosił jak koronę. Kolekcjonerzy szczególnie cenią koszulki z sezonu 1961/62, kiedy Benfica zdobyła Puchar Europy, oraz z sezonu 1965/66, gdy Eusébio sięgnął po Złotą Piłkę. Równie pożądane są koszulki reprezentacji Portugalii z MŚ 1966 – ciemnoczerwone, z białymi spodenkami, w których strzelił 9 goli. Retro Eusébio koszulka z meczu z Koreą Północną, gdzie zdobył cztery bramki w jednym z najbardziej dramatycznych comebacków w historii Mundialu, pozostaje świętym Graalem dla zbieraczy. Każda autentyczna koszulka z tej epoki niesie ze sobą zapach dawnych stadionów, blasku reflektorów i krzyku tysięcy kibiców skandujących 'Eusébio! Eusébio!'.