Retro Hibernian Koszulka – Famous Five i chwała Easter Road

Historia Hibernian zaczyna się nie tylko jako opowieść o klubie piłkarskim, ale jako historia wspólnotowej ostoi. Canon Edward Hannan i członkowie irlandzkiej katolickiej społeczności Edynburga założyli klub w 1875, dając irlandzkiej diasporze w Szkocji punkt skupienia tożsamości i przynależności. Nazwę Hibernian wybrano celowo, aby uhonorować irlandzkie korzenie, a zielony strój nawiązywał do barw dawnego kraju. Wczesne sukcesy przyszły szybko: klub zdobył Scottish Cup w 1887 – triumf, który ustanowił Hibernain jako prawdziwą siłę szkockiego futbolu.

Prawdziwy złoty wiek klubu nadszedł pod koniec lat 1940s i na początku 1950s wraz z legendarną linią ataku Famous Five: Gordon Smith, Bobby Johnstone, Lawrie Reilly, Eddie Turnbull i Willie Ormond. Ten kwintet terroryzował obrońców w całej Szkocji i Europie zapierającą dech techniką oraz niemal telepatycznym porozumieniem. Poprowadzili Hibs do trzech tytułów mistrza Scottish League w cztery sezony – 1948, 1951 i 1952 – grając futbol, dla którego neutralni kibice pokonywali wiele mil. Lawrie Reilly, nazywany 'Last Minute Reilly' z powodu zwyczaju strzelania kluczowych goli w końcówkach, stał się ikoną narodową, a Gordon Smith był prawdopodobnie najlepszym prawoskrzydłowym swojego pokolenia na całym kontynencie.

W 1955 Hibs zapisali się w historii jako pierwszy brytyjski klub zaproszony do udziału w nowo utworzonym European Cup. Dotarli do półfinałów, pokonując Rot-Weiss Essen i Djurgårdens, zanim nieznacznie przegrali z Reims, późniejszym finalistą. Było to pionierskie osiągnięcie, które pomogło ukształtować całą tradycję występów brytyjskich klubów w europejskich rozgrywkach, poprzedzając słynny udział Manchester United w tych samych rozgrywkach.

Lata 1970s przyniosły kolejną chwałę pod wodzą menedżera Eddie Turnbull – samego członka Famous Five – który zbudował drużynę znaną jako Turnbull's Tornadoes. Ten żywiołowy zespół zdobył Drybrough Cup i regularnie walczył o ligowe honory, grając ofensywny, efektowny futbol, który rozpalał wyobraźnię.

Przez dekady Scottish Cup pozostawał źródłem bolesnej frustracji. Hibs nie wygrali go od 1902, a posucha trwająca 114 lat stała się jedną z najczęściej omawianych klątw w futbolu. Wszystko zmieniło się 21 May 2016, gdy główka David Gray w doliczonym czasie przeciwko Hearts na Hampden Park wprawiła tysiące zielono-biało ubranych kibiców w delirium. Zwycięstwo 3-2 zakończyło najdłuższe oczekiwanie na trofeum w historii szkockiego futbolu i wywołało sceny euforii, o których będzie się mówić przez pokolenia.

Edinburgh Derby przeciwko Heart of Midlothian pozostaje jednym z najbardziej zaciekłych i najgoręcej rozgrywanych spotkań w szkockim futbolu, z klubami rozdzielonymi geografią, lecz połączonymi wzajemną niechęcią. Mecze na Easter Road i Tynecastle niosą intensywność, której dorównuje niewiele derbów w całej Brytanii.

Historia Hibernian jest rozświetlona przez piłkarzy prawdziwie światowej klasy, poczynając od Famous Five, których dziedzictwo dominuje nad wszystkim innym na Easter Road. Gordon Smith był tak utalentowany technicznie, że w trakcie kariery reprezentował trzy różne szkockie kluby w europejskich rozgrywkach. Bobby Johnstone został pierwszym zawodnikiem, który strzelał gole w kolejnych finałach FA Cup na Wembley po odejściu z Easter Road do Manchester City. Eddie Turnbull później wrócił, by z wyróżnieniem prowadzić klub jako menedżer, domykając niezwykły krąg służby.

Pat Stanton był sercem Hibs przez lata 1960s i 1970s – eleganckim, inteligentnym pomocnikiem, który uosabiał wszystko, za czym stał klub, i z wyróżnieniem pełnił funkcję kapitana, zanim pod koniec kariery przeniósł się do Celtic pod wodzą Jock Stein. Joe Baker, który wkroczył na scenę jako nastolatek, strzelał z niezwykłą regularnością i został pierwszym zawodnikiem z angielskiego lub szkockiego klubu powołanym do reprezentacji England, korzystając ze swojego prawa urodzenia po narodzinach w Liverpool.

Lata 1990s przyniosły John Collins, znakomitego technicznie pomocnika, który trafił później do Monaco i Celtic, znacząco podnosząc profil klubu. Russell Latapy, trynidadzki rozgrywający, stał się kultowym bohaterem dzięki dryblerskiej magii i zaraźliwej osobowości. Gareth Evans, Murdo MacLeod i Keith Wright każdy dołożyli swój wkład w pamiętne pucharowe kampanie.

Menedżerowie kształtowali klub równie mocno jak piłkarze. Jock Stein miał krótki, lecz znaczący okres pracy przed odejściem do Celtic, a Bob Shankly – brat wielkiego Bill – wniósł stabilność i ambicję. Era menedżerska Eddie Turnbull przyniosła jedne z najbardziej widowiskowych występów, jakie Easter Road kiedykolwiek oglądało. W nowszych czasach Pat Fenlon, Terry Butcher i Neil Lennon odcisnęli swoje piętno na współczesnej tożsamości klubu, a Alan Stubbs nadzorował historyczny triumf w Scottish Cup w 2016.

Tradycja retro koszulki Hibernian opiera się na jednym z najbardziej rozpoznawalnych zestawień kolorystycznych w futbolu – żywej szmaragdowej zieleni i bieli, które nawiązują zarówno do irlandzkiego dziedzictwa, jak i do bujnej intensywności samego Easter Road. Przez dekady koszulka ewoluowała, zachowując tę fundamentalną tożsamość.

W latach 1970s i wczesnych 1980s Hibs nosili proste, eleganckie projekty – gładkie zielone koszulki z białymi kołnierzykami i mankietami, czasem z cienkim białym paskiem wzdłuż rękawa. Ta oszczędna estetyka pięknie się zestarzała i dziś należy do najbardziej kolekcjonerskich pozycji dla łowców vintage koszulek.

Późne lata 1980s i 1990s przyniosły erę odważnej grafiki i śmiałego wzornictwa. Umbro, a później Le Coq Sportif, tworzyli koszulki z ukośnymi pasami, abstrakcyjnymi wzorami i wyrazistym rozmieszczeniem herbu, odzwierciedlając żywiołową kulturę projektowania koszulek tamtych czasów. Zieleń czasami pogłębiała się ku ciemniejszemu szmaragdowi, nadając niektórym koszulkom wyraźnie inną wagę wizualną.

Sponsorzy pojawili się na koszulkach Hibs w latach 1980s, gdy różne firmy z Edynburga użyczały swoich nazw na piersi. Kolekcjonerzy szczególnie poszukują czystych egzemplarzy z okresu przed sponsorami lub z wczesnej ery sponsorskiej, kiedy projekt przemawia sam za siebie.

Lata 2000s wprowadziły bardziej opływowe, sportowe kroje i stopniowe przejście ku nowoczesnym tkaninom syntetycznym, ale projektanci Hibs konsekwentnie szanowali kolorystyczne dziedzictwo klubu. Niektóre wyjazdowe koszulki – zwłaszcza jasnożółte i białe wersje – zyskały oddane grono kolekcjonerów dzięki swojej nietypowości i rzadkości.