Retro koszulki Portsmouth – Królowie południowego wybrzeża

Portsmouth Football Club został założony 5 April 1898 z inicjatywy lokalnego przedsiębiorcy Johna Brickwooda i radcy prawnego Alfreda Bone’a, którzy zebrali konsorcjum mające sprowadzić profesjonalny futbol do miasta. Osiedli na Fratton Park, stadionie, który przez ponad 125 lat nigdy nie zmienił adresu, co czyni go jednym z najbardziej klimatycznych i autentycznie historycznych obiektów w angielskiej piłce.

Największa era klubu przypadła na późne lata 1940s. Pod wodzą menedżera Boba Jacksona Portsmouth zdobył mistrzostwa First Division w sezonach 1948–49 i 1949–50, stając się ostatnim klubem, który wygrał kolejne tytuły najwyższej klasy rozgrywkowej przed zniesieniem maksymalnej płacy. Było to osiągnięcie zbudowane na harcie, organizacji i heroizmie zawodników takich jak Jimmy Dickinson, który przez dwie dekady zanotował dla klubu 764 występy i pozostaje największym sługą w historii Pompey.

Kolejne dekady były w porównaniu z tym w dużej mierze mniej spektakularne, a Portsmouth zadomowił się w środkowych poziomach angielskiego futbolu. Klub przez znaczną część lat 1970s i 80s przemieszczał się między ligami, Alan Ball – zarówno jako zawodnik, jak i menedżer – wnosił nieco emocji, a Alan Knight ugruntował swoją pozycję jako prawdopodobnie najlepszy bramkarz, który nigdy nie otrzymał seniorskiego powołania do reprezentacji Anglii, służąc Pompey przez 22 lata i prawie 700 występów.

Nowoczesna złota era nadeszła w latach 2000s pod właścicielstwem Milana Mandarića i dzięki menedżerskiemu geniuszowi Harry’ego Redknappa. Portsmouth awansował do Premier League w 2003 i natychmiast ugruntował pozycję realnego kandydata do górnej połowy tabeli. Pod rządami nowego właściciela Alexandre’a Gaydamaka i po powrocie Redknappa po okresie w Southampton zbudowano skład prawdziwych gwiazd – Pedro Mendes, Sulley Muntari, Nwankwo Kanu, Glen Johnson – a 17 May 2008 pokonano Cardiff City 1–0 w finale FA Cup na Wembley, gdy Nwankwo Kanu strzelił jedynego gola. Było to pierwsze wielkie trofeum klubu od 58 lat.

Potem nastąpił jeden z najbardziej dramatycznych upadków w angielskim futbolu. Paraliżujące długi, liczne zmiany właścicielskie i dwa okresy administracji doprowadziły do spadku Portsmouth z Premier League do League Two do 2013. Klub stał się symbolem własności kibicowskiej, gdy Pompey Supporters' Trust przejął kontrolę, ostatecznie stabilizując finanse klubu i rozpoczynając długą drogę powrotną. W latach 2020s Portsmouth znów piął się w górę, docierając do Championship – drugiego poziomu rozgrywkowego – i udowadniając, że serca Pompey nie da się złamać.

Jimmy Dickinson pozostaje wzorcem, według którego mierzy się wszystkich zawodników Portsmouth. Lewy pomocnik, znany jako „Gentleman Jim” za swoją sportową postawę, ani razu nie otrzymał kartki w niemal 800 występach dla klubu, prowadził zespół jako kapitan w latach mistrzowskich i zdobył 48 występów w reprezentacji Anglii. Jego pomnik przed Fratton Park oraz trybuna nosząca jego imię świadczą o trwałym miejscu, jakie zajmuje w duszy klubu.

Alan Knight, bramkarz, który przybył jako nastolatek w 1978 i pozostał do 2000, zajmuje bardzo wysokie miejsce w panteonie Pompey. Lojalny, równy i znakomity, Knight był spokojnym centrum czasem chaotycznych klubów i zyskał kultowy status, który trwa do dziś.

Era Premier League przyniosła całą galaktykę gwiazd. Peter Crouch strzelał pamiętne gole i wnosił swoją charakterystyczną grę w powietrzu, a Lomana LuaLua stał się ulubieńcem kibiców dzięki akrobatycznym celebracjom. Sol Campbell, który przyszedł za darmo z Arsenal, był dominującą postacią w składzie zwycięzców FA Cup. Robert Pires zaliczył krótki, ale pamiętny epizod. Sulley Muntari był dynamiczną siłą w środku pola. Nwankwo Kanu, nigeryjska legenda, która strzeliła zwycięskiego gola w finale FA Cup, pozostaje jedną z najbardziej ukochanych postaci we współczesnym folklorze Pompey.

Na ławce menedżerskiej dwa okresy Harry’ego Redknappa symbolizują szczyt nowoczesnych ambicji. Tony Adams krótko prowadził klub, a Bobby Campbell i Frank Burrows każdy dołożyli swoją cegiełkę do stabilności klubu w środkowej epoce. Obecny menedżer John Mousinho odbudował konkurencyjny charakter Pompey dzięki duchowi zespołu, który przywodzi na myśl największe ery klubu.

Królewski błękit Portsmouth to jedna z najbardziej charakterystycznych i ukochanych tożsamości kolorystycznych w angielskim futbolu. Domowa koszulka pozostała wierna temu głębokiemu błękitowi w każdej erze, dzięki czemu jest natychmiast rozpoznawalna i tworzy bogatą linię kolekcjonerskich egzemplarzy.

Mistrzowskie koszulki z lat 1940s były proste i eleganckie – gładki błękit z białymi kołnierzykami, noszony przez bohaterów w czasach, gdy gra wciąż odnajdywała rytm po wojnie. Oryginały są niezwykle rzadkie, ale wersje replik doskonale oddają tę ponadczasową estetykę.

Lata 1980s przyniosły odważniejsze wzornictwo w erach Admiral, a później Umbro, w tym wyraziste białe prążki i charakterystyczne kołnierzyki, które kolekcjonerzy cenią dziś za urok epoki. Koszulki z początku lat 1990s od różnych producentów zawierały przyjemnie retro grafiki i logotypy sponsorów, które dziś wydają się cudownie przestarzałe.

Koszulki z lat 2000s z Premier League należą do najbardziej poszukiwanych retro koszulek Portsmouth na rynku. Koszulka z finału FA Cup 2008 – noszona podczas triumfalnego zwycięstwa na Wembley – to święty Graal dla każdego poważnego kolekcjonera, z herbem Pompey dumnie umieszczonym na czystym królewskobłękitnym tle. Retro koszulka Portsmouth z tej ery niesie prawdziwy ciężar historyczny. Wyjazdowe koszulki z lat Premier League, niektóre z efektownymi żółtymi lub białymi projektami, są coraz popularniejsze wśród kolekcjonerów, którzy pamiętają tamte wieczory na Fratton Park w świetle reflektorów.