Retro Marseille Koszulka – Les Phocéens i chwała Europy

Historia Olympique de Marseille to opowieść o wielkich wzlotach i bolesnych upadkach, o korupcji i rehabilitacji, o miłości kibiców, która nigdy nie gaśnie.

Klub założono 31 sierpnia 1899 roku jako wielosekcyjny klub sportowy. Piłkarska sekcja szybko stała się dominująca, a już w latach 20. i 30. XX wieku OM zdobywało pierwsze tytuły mistrza Francji. Jednak prawdziwa rewolucja nastąpiła w latach 80., gdy w fotelu prezesa zasiadł kontrowersyjny biznesmen Bernard Tapie. Jego ambicje były bezkompromisowe: Marsylia miała być największym klubem Europy.

Pod wodzą kolejnych trenerów – Gérarda Goneta, Franza Beckenbauera, a przede wszystkim Raymonda Goethals'a – OM zdominowało Ligue 1, sięgając po tytuły mistrzowskie w latach 1987–1992 w imponującej serii pięciu kolejnych mistrzostw. Ale koroną wszystkich osiągnięć był 26 maja 1993 roku, gdy na Stadionie Olimpijskim w Monachium Olympique de Marseille pokonało AC Milan 1:0 w finale Ligi Mistrzów. Jedyna bramka Basile'a Boly – a właściwie, jak się okazało, Zlatko Zahovicia – dała Francji jej jedyny dotychczas triumf w Champions League. To był szczyt.

Upadek przyszedł szybko. Skandal Valenciennes – udowodnione przekupstwo sędziów i rywali w rozgrywkach krajowych – runął na klub niczym grom z jasnego nieba. Degradacja do drugiej ligi, odjęcie tytułu, zakaz gry w europejskich pucharach. Tapie trafił do więzienia. Marsylia była w ruinie.

Lecz jak Feniks, OM odrodziło się. Powrót do Ligue 1, kolejne mistrzostwa w 2010 roku pod wodzą Didiera Deschamps, emocjonujące europejskie noce – w tym finał Ligi Europy w 2018 roku, przegrany z Atletico Madryt 3:0. Klub jest żywy, walczący i nieugięty jak samo miasto Marsylia.

Derby Prowansji przeciwko Olympique Lyonnais, zacięta rywalizacja z Paris Saint-Germain – to mecze, które zatrzymują całą Francję przed telewizorami. Kibice OM nigdy nie przebaczą PSG transferu Zinédine Zidane'a do Juventusu, który ominął Marsylię. To blizna, która wciąż boli.

Przez ponad sto lat historii Olympique de Marseille przewinęła się galeria piłkarskich gigantów, którzy na zawsze wpisali się w pamięć kibiców.

Didier Deschamps – kapitan drużyny, która zdobyła Ligę Mistrzów w 1993 roku, symbol determinacji i przywództwa. Później wrócił jako trener i ponownie przyniósł tytuł mistrzowski w 2010 roku. Jego związek z OM to jedna z najpiękniejszych historii lojalności w europejskim futbolu.

Zinédine Zidane wychował się w Marsylii, w dzielnicy La Castellane, jednak swoją wielką karierę związał z Bordeaux, Juventusem i Realem Madryt. Dla kibiców OM pozostaje postacią otoczoną melancholią – geniusz zrodzony w ich mieście, który nigdy nie zagrał dla ich barw.

Chris Waddle, angielski skrzydłowy, był jednym z największych idoli lat 80. i 90. Jego dryblingi i bramki zachwycały Vélodrome. Jean-Pierre Papin, strzelec bramek z niesamowitą gracją, zdobył Złotą Piłkę w 1991 roku grając w Marsylii – to zasługa klasy, którą prezentował w błękitno-białych barwach.

Abedi Pelé, ghańska legenda, razem z Deschamps i Papin tworzył trzon mistrzowskiej drużyny. Didier Drogba przez dwa sezony błyszczał na Vélodrome, zanim trafił do Chelsea. Samir Nasri i Samir Nasri wyrośli w akademii klubu.

Na ławce trenerskiej szczególne miejsce zajmuje Raymond Goethals, belgijski taktyk, który poprowadził OM do historycznego triumfu europejskiego. Jego spokój i inteligencja kontrastowały z temperamentem szatni, ale wyniki mówiły same za siebie.

Biało-niebieska koszulka Olympique de Marseille należy do najbardziej rozpoznawalnych strojów w historii europejskiego futbolu. Przez dekady jej wzornictwo ewoluowało, ale niezmiennie zachowywała ducha Prowansji i śródziemnomorskiej energii.

Lata 80. i wczesne 90. to złota era koszulek OM. Proste, klasyczne białe tło z niebieskim akcentem na rękawach lub kołnierzu, logo klubu na piersi i sponsoring firmy Adidas – to była esencja piłkarskiej elegancji tamtej epoki. Koszulka z sezonu 1992/93, ta, w której drużyna zdobyła Ligę Mistrzów, jest absolutnym Świętym Graalem dla kolekcjonerów. Jej minimalistyczny design z trójlistkami Adidasa na ramionach i napisem "OM" to ikonograficzny obraz późnego futbolu XX wieku.

W kolejnych dekadach koszulki stawały się bardziej złożone wzorniczo – pojawiały się pionowe pasy, geometryczne wzory, różne odcienie niebieskiego. Lata 2000. przyniosły bardziej sportowy krój i syntetyczne materiały. Każda zmiana sponsora technicznego – między Adidas, Puma i innymi markami – znacząco wpływała na charakter stroju.

Retro Marseille koszulka szczególnie cieszyła się uznaniem w krojach z lat 1989–1993. Dla prawdziwego fana futbolu posiadanie takiego stroju to jak trzymanie w rękach fragmentu historii – momentu, gdy Marsylia rządziła Europą.